نشست تحلیل فیلم‌های عباس کیارستمی در حالی برگزار شد که از حاضران در این برنامه خواسته شد پرسشی درباره‌ی پرونده‌ی پزشکی این فیلمساز مطرح نکنند تا این پرونده دچار حاشیه نشود و مسیر طبیعی خود را طی کند.

این نشست با حضور سیف‌الله صمدیان، شادمهر راستین، دکتر شهاب اسفندیاری و محسن آذرم شامگاه شنبه ۲۶ تیرماه و به عنوان یکی از برنامه‌های مرور فیلم‌های کیارستمی در خانه‌ی هنرمندان ایران برگزار شد.

در این نشست یکی از حاضران پرسشی را درباره‌ی سرانجام پرونده‌ی پزشکی کیارستمی مطرح کرد اما سیف‌الله صمدیان یکی از دوستان نزدیک کیارستمی در پاسخ به این پرسش توضیح داد: امیدوارم بررسی جدی و حقیقی از سندهای پزشکی انجام شود، فعلاً صبر می‌کنیم و بعداً به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

این هنرمند مستندساز و عکاس در ادامه گفت: در کشوری زندگی می‌کنیم که دروغ فضیلت شده و اگر راستگو باشی به تو می‌خندند. در چنین وضعیتی شناخت واقعی از جامعه و افراد آن رخ نمی‌دهد.

صمدیان اضافه کرد: فضای دروغ‌زده باعث شده آدم‌ها خودشان نباشند اما بالاترین هنر انسان معاصر به ویژه در کشوری مثل کشور ما و به خصوص در عرصه هنر این است که خود واقعی‌اش باشد و این زیباترین وجه انسانی مانند کیارستمی بود.

وی با اشاره به یکسان کردن سلیقه‌های مردم در جوامع امروزی تصریح کرد: کوتاهی تلویزیون باعث شده تا مردم به تلویزیون‌های خارجی و رسانه‌های اجتماعی گرایش پیدا کنند و در وضعیتی که فرهنگ کپی کردن موجب شده تا سلیقه‌های همه ما شبیه به یکدیگر باشد، عباس کیارستمی خودش بود. او از نادر هنرمندانی بود که تلویزیون‌های جهانی ناچار شدند او را در سفره‌ی رنگین خود بگذارند و کیارستمی هرگز برای آن‌ها خوش‌رقصی نکرد و مطابق سلیقه‌ی آنان فیلم نساخت.

صمدیان در بخش دیگری از سخنان خود توضیحاتی درباره‌ی فعالیت کیارستمی در عرصه‌ی دیجیتال ارائه کرد و در پاسخ به پرسشی مبنی بر مخاطب فیلم‌های کیارستمی گفت: او برای خودش فیلم می‌ساخت نه برای جایزه یا فروش گیشه. البته این سخن به معنای این نیست که کیارستمی خودخواه بود. بلکه به این دلیل است که او خود واقعی‌اش بود. از همه‌چیز این جهان لذت می‌برد و به همین دلیل آثارش به دل کسانی که این سلامت را درک می‌کنند می‌نشیند.

وی همچنین درباره‌ی حضور کیارستمی در عرصه‌ی عکاسی نیز توضیحاتی را ارائه کرد و یادآور شد: آقای کیارستمی ساعت ۴ صبح در روزهای سرد زمستان بیدار می‌شد و پیش از طلوع خورشید به دامنه‌های البرز می‌رفت و می‌گفت: دوربین به دست به احترام نور می‌ایستم و با اولین تابش نور، اولین کلیک عکسم را می‌زنم.

در این نشست شادمهر راستین فیلمنامه‌نویس نیز در سخنانی گفت: درک فیلم‌های کیارستمی نیازمند شناخت همه‌ی زبان‌های سینمایی و همه‌ی هنرهاست. به همین دلیل زمان زیادی می‌برد.

او اضافه کرد: کیارستمی خودش بود و از این موضوع نمی‌ترسید. او می‌گفت بهشت جایی است که بتوانم کار کنم. کیارستمی مدام تماشاگر را غافلگیر می‌کرد اما ما نسبت به پدیده‌ی غریب و عجیب می‌ترسیم زیرا به ما احساس ناامنی می‌دهد. به همین دلیل یک منتقد برای تحلیل سینمای کیارستمی باید دوباره یاد بگیرد و این موضوع به او حس ناخوشایندی می‌دهد.

راستین در ادامه خاطرنشان کرد: کیارستمی هرگز نسبت به خودش اسطوره‌سازی نکرد. او هرگز حالت استاد و شاگردی و مراد و مریدی نداشت و همه‌ی این‌ها تعمدی بود.

همچنین شهاب اسفندیاری که به دلیل پایان‌نامه دکترایش با کیارستمی آشنا شده بود خاطره‌ای از این آشنایی بیان کرد و افزود: او در کشور خودش غریب بود زیرا همواره سوءتفاهم‌هایی وجود دارد و تا زمانی که این سوءتفاهم‌ها برطرف نشود افرادی مانند کیارستمی به درستی شناخته نمی‌شوند.

اسفندیاری همچنین به تعلق خاطر کیارستمی به مفهوم وطن اشاره و ابراز تأسف کرد: عجیب است کسانی که کتاب‌های بزرگی درباره‌ی هیچکاک می‌نویسند به کیارستمی که گزیده‌ی اشعار حافظ و مولانا را گردآوری می‌کند، خرده می‌گیرند و او را غرب‌زده می‌نامند! درحالی که او هیچ‌جا را مانند ایران دوست نداشت و می‌گفت: هیچ‌جا مانند کشور خودم آرامش ندارد.

این استاد دانشگاه در ادامه‌ی صحبتش متذکر شد: کیارستمی خیلی راحت از سلطه‌ی سینمای دنیا گذر کرد. او با اعتماد به نفس و بدون ضعف و خجالت، قواعد سینمای جهان را تغییر داد و اینچنین است که بزرگان سینمای ایران این‌طور مبهوت او شدند.

این نشست با حضور محسن آذرم به عنوان منتقد و گرداننده‌ی جلسه برگزار شد و این منتقد نیز در بخش‌هایی از برنامه توضیحاتی را درباره سینمای کیارستمی و سوءتفاهم‌هایی که نسبت به فیلم‌های او وجود داشته است بیان کرد.

همچنین در این نشست بارها از سوی سخنرانان و همینطور مخاطبان اعلام شد که ای کاش در زمان زندگی کیارستمی برای او بزرگداشتی برگزار می‌شد و اینگونه جلسات در دوره‌ی زندگی او برپا می‌شد.

در همین راستا شادمهر راستین ابراز تأسف کرد که هرگز در جشنواره‌های فیلم فجر، کودک یا رشد برنامه‌ی مرور آثار کیارستمی گنجانده نشده است.